علی بیگدلی در گفتگو با فرارو مطرح کرد:
آنها که با چهرههای مهم تصمیمگیر عنادورزی میکنند، آب در آسیاب دشمن میریزند
نباید اجازه دهیم شرایط به زیان ما طی شود. طول و عرض نهادهای تصمیم ساز باید توسط شورای عالی امنیت ملی کوتاه شود. این که برخی نمایندگان مجلس نیز علیه مقام های ارشد تصمیم گیر صحبت می کنند جای تعجب دارد. باید همه نهادها از جمله مجلس به تصمیمات کلی نظام احترام بگذارند. دوقطبی سازی بین مردم یا بین مسئولان بدترین اشتباه در شرایط موجود است.
فرارو-با نزدیک شدن به پایان مهلت زمان آتش بس در روز چهارشنبه دوم اردیبهشت، گمانه زنیها در خصوص شکل گیری دور جدید مذاکرات یا شکست تلاشهای پاکستان و آغاز جنگ افزایش یافته است.
علی بیگدلی، استاد دانشگاه و تحلیلگر ارشد سیاست خارجی در گفتگو با فرارو به این پرسشها پاسخ داده است که آیا همچنان میتوان به روند مذاکرات امیدوار بود؟ چه نوع توافقی بین ایران و آمریکا محتمل است و آیا اسرائیل با توافق ایران و آمریکا کنار میآید یا خیر؟
باید تمامی تیمهای تصمیمگیری و سیاست خارجی کشور در یک مسیر حرکت کنند
علی بیگدلی به فرارو گفت: «یکی از مهمترین موضوعاتی که باید در مسیر دیپلماسی، به ویژه در مذاکرات احتمالی مورد توجه قرار دهیم، رفع هر نوع انشقاق و افزایش همبستگی و پیوستگی بین نهادهای تصمیمگیر و سخنگو است. به هر حال در کشور ما عدهای مخالف مذاکره و گفتگو و عدهای نیز موافق و مدافع گفتگو هستند. اما این که اختلاف نظرها به انشقاق یا چنددستگی دامن بزند یاعدم همفکریها را افزایش دهد، به زیان منافع ملی ما تمام خواهد شد. اتفاقا در ایالات متحده نیز اختلاف نظرهایی وجود دارد و ترامپ تحت فشار افکار عمومی، از یک سو و حزب جمهوری خواه و برخی اعضای کنگره از سوی دیگر است. ترامپ برای این جنگ ۲۵ میلیارد دلار هزینه کرده و بابت همین هزینه نیز از سوی کنگره تحت فشار قرار دارد. به هر حال این حجم تسلیحات و امکاناتی که استفاده شده و نتیجه نداده، مورد نقد جدی قرار دارد. اما مشکلات آمریکا نباید دلیل این باشد که ما نیز بخواهیم درگیر آشفتگی و چنددستگی شویم.»
وی افزود: «این که برخی جریانها یا گروهها برای حفظ منافع خود سعی کنند در مسیر تصمیمات جدی سیاست خارجی کشور، سنگ اندازی کنند، به هیچ وجه پذیرفتنی نیست. دیپلماسی اکنون در مهمترین رکن تصمیم گیری کشور قرار دارد و باید تمامی تیمهای سیاست خارجی و تصمیمگیری کشور بر اساس آن چه رهبری معین میکند، در یک مدار حرکت کنند. این که برخی برای حفظ موقعیت یا منافع خود با چهرههای مهم کشور عنادورزی کنند، آب در آسیاب دشمن ریختن است.»
قالیباف منعطف است و اشراف نظامی خوبی دارد
این استاد دانشگاه در خصوص این که چقدر میتوان به مذاکرات یا توافق خوشبین بود گفت: «هر دو طرف با مشکل مواجهند. از یک سو فشار داخلی بر آمریکا بسیار زیاد است و بعید است دوباره بتواند با آن حجم اولیه به ایران حمله کند یا ایران را تحت فشار قرار دهد. اما حیات نتانیاهو به جنگ وابسته است و در نتیجه آماده ادامه جنگ است. نتانیاهو به خوبی میداند که اگر جنگ را خاتمه دهد و به خانه برگردد، دادگاهی میشود. هم نتانیاهو و هم همسر وی پروندههای اقتصادی دارند و در نتیجه متلاشی شدن کابینه نتانیاهو دور از ذهن نیست. بنابراین ادامه جنگ، ضامن بقای نتانیاهو است. ایران نیز در نهایت تمایلی به ادامه جنگ ندارد و همواره مسیر دیپلماسی را باز گذاشته است.»
وی در خصوص اظهارات اخیر قالیباف و نقش وی در پیشبرد مذاکرات گفت: «در مجموع در شرایط فعلی کشور، من آقای قالیباف را فرد لایقی میبینم. قالیباف گذشت و انعطافپذیری بالایی در بحث دیپلماسی دارد و با اشراف روی امور نظامی، میتواند عملگراتر ظاهر شود. به نظر میرسد در حال حاضر بهترین کاری که میتوان انجام داد، مشخص کردن زمان دور دوم مذاکرات است. آمریکاییها هم ترجیح میدهند به جای تداوم هزینههای مادی، از طریق مذاکره و پایان درگیری نظامی، یک برگ برنده برای ترامپ ایجاد کنند. تاکید ترامپ بر مشخص کردن تکلیف ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم ۶۰ درصدی، به این دلیل است که باید به هر شکلی شده امتیازاتی دریافت کند تا بتواند پاسخ مردم را داخل آمریکا بدهد.»
دو قطبیسازی و اختلاف نظرها در شرایط فعلی به ضرر دیپلماسی کشور است
این تحلیلگر ارشد سیاست خارجی تاکید کرد: «ایران در شرایطی است که باید هر چه سریعتر تصمیم گیری کند. بنابراین اختلافنظرها در بخش تصمیم گیری چیزی به جز ضرر ندارد. اسرائیل نیز ناچار است با تصمیمات ترامپ کنار بیاید. ترامپ مدعیست ایران باید فعالیتهای هستهای خود را به طور کامل محدود کند یا غنیسازی را به صفر برساند. اینها همان درخواستهای اسرائیل نیز محسوب میشود. اما فارغ از این که ایران تن به چنین خواستههایی میدهد یا خیر، اکنون دیگر صحبتی درباره برد موشکهای ایران یا نیروهای نیابتی نمیشود و به نظر میرسد بخشهایی از خواستهها در حال کاسته شدن است. این بخش از خواستهها که کارشناسان آمریکایی و آژانس روی فعالیتهای هستهای نظارت کنند، جدید نیست و پیش از این نیز ایران در بخش نظارتی با آژانس همکاری کرده است.»
وی افزود: «نباید اجازه دهیم شرایط به زیان ما طی شود. طول و عرض نهادهای تصمیم ساز باید توسط شورای عالی امنیت ملی کوتاه شود. این که برخی نمایندگان مجلس نیز علیه مقامهای ارشد تصمیمگیر صحبت میکنند جای تعجب دارد. باید همه نهادها از جمله مجلس به تصمیمات کلی نظام احترام بگذارند. همانطور که وزارت امور خارجه سخنگو دارد، بهتر است شورای عالی امنیت ملی نیز سخنگو داشته باشد. دوقطبیسازی بین مردم یا بین مسئولان بدترین اشتباه در شرایط موجود است. باید کانونهایی که اجازه سخن گفتن و تصمیم گیری دارند محدود شوند تا انسجام حفظ شود.»
